Geopolityka a bezpieczeństwo międzynarodowe

Opublikowano
czerwca 8, 2021

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Geopolityka w pierwszej połowie XX wieku sięgnęła szczytów popularności zarówno jako dyscyplina naukowa, jak i szkoła myślenia politycznego. Po II wojnie światowej stała się niemal „nauką zakazaną”, ale nadal była uprawiana w ramach stosunków międzynarodowych oraz nauki o bezpieczeństwie międzynarodowym (ich subdyscyplinie). Na tym gruncie rozwinęło się szereg koncepcji, które co do zasady wpisywały się w główne paradygmaty stosunków międzynarodowych.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Koniec „zimnej wojny” otworzył nowy etap w refleksji geopolitycznej, która w zestawieniu z klasycznymi szkołami przeszła swoistą metamorfozę, uwzględniając często elementy konstruktywistyczne. Najpełniej znalazło to odzwierciedlenie w koncepcjach geopolityki krytycznej, niekiedy wręcz określanej jako amalgamat geopolityki i konstruktywizmu.

PROBLEMOWE UJĘCIE POJĘCIA: W tekście przedstawiono ewolucję miejsca zagadnienia bezpieczeństwa międzynarodowego w polityce, w tym próby stworzenia efektywnego systemu zbiorowego bezpieczeństwa, oraz omówiono zagadnienie bezpieczeństwa międzynarodowego jako kategorii naukowej – subdyscypliny badań nad stosunkami międzynarodowymi.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Bezpieczeństwo narodowe, rozwijające się jako kierunek badań, korzystało z narzędzi geopolitycznych, zaś „nowa” geopolityka skupia swą uwagę na zagadnieniach związanych z bezpieczeństwem międzynarodowym i badaniem jego subiektywnych oraz obiektywnych uwarunkowań.