Teoria nauki
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Wyróżniono szerokie (wieloaspektowe) i wąskie (formalne) ujęcie teorii nauki. Szeroko rozumiana teoria nauki obejmuje logiczną teorię nauki oraz teorię poznania naukowego odniesionego do badanej dziedziny, podczas gdy w wąskim ujęciu utożsamia się z logiczną teorią nauki, badającą język nauki (w aspekcie syntaktycznym i semantycznym) lub jest konstrukcją logiki wyznaczającej ramy formalne dla teorii naukowych.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Przedstawiono wybrane historyczne koncepcje nauki z wyróżnieniem okresów przełomowych z występującymi w nich teoriami paradygmatycznymi.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W pytaniach problemowych odniesiono się do kwestii demarkacji, indukcji i wyjaśnień, ukazanych w dzisiejszej perspektywie badań.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Odniesiono się do atrybutów, które wyróżniają stan dzisiejszej nauki i wynikające z nich wyzwania stanowiące rekomendacje dla badań w teorii nauki.
Downloads
Bibliografia
W tłumaczeniach pierwsza data w nawiasie dotyczy wydania oryginalnego.
Brzeziński, J. (2017). O psychologii, nauce i uniwersytecie. Poznań: UAM.
Carnap, R. (1928/2011). Logiczna struktura świata. Przeł. P. Kawalec. Warszawa: PWN.
Carnap, R. (1934/1995). Logiczna składnia języka. Przeł. z wyd. ang. z 1937 r. B. Stanosz. Warszawa: PWN.
Chmielewski, A. (1995). Filozofia Poppera. Analiza krytyczna. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Craver, C.F. (2002). Structure of Scientific Theories. W: P.K. Machamer & M. Silberstein (Red.), Blackwell Guide to the Philosophy of Science (s. 55–79). Oxford: Blackwell.
Feyerabend, P. (1975/1996). Przeciw metodzie. Przeł. S. Wiertlewski z wyd. z 1987 r. Wrocław: Siedmioróg.
Grobler, A. (2006). Metodologia nauk. Kraków: Aureus – ZNAK.
Hempel, C. & Oppenheim, P. (1948). Studies in Logic of Explanation. Philosophy of Science, 15, 135–175.
Humphreys, P. (Red.) (2016). The Oxford Handbook of Philosophy of Science. Oxford: Oxford University Press.
Kamiński, S. (1992). Nauka i metoda. Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Kawalec, P. (2006). Przyczyna i wyjaśnienie. Studium z filozofii i metodologii nauk. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kuhn, T. (1962/1968). Struktura rewolucji naukowych. Przeł. H. Ostromęcka. Warszawa: PWN.
Nagel, E. (1961/1970). Struktura nauki. Przeł. J. Giedymin, B. Rassalski & H. Eilstein. Warszawa: PWN.
Popper, K. (1934/1977). Logika odkrycia naukowego. Przeł. U. Niklas z wyd. ang. z 1959 r. Warszawa: PWN.
Popper, K. (1972/2002). Wiedza obiektywna. Przeł. A. Chmielewski. Warszawa: PWN.
Przełęcki, M. (1969/1988). Logika teorii empirycznej. Przeł. J.E. Jasińska. Warszawa: PWN.
Sady, W. (2013). Spór o racjonalność naukową. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK.
Salmon, W.C. (1971). Statistical Explanation. W: W.C. Salmon i in., Statistical Explanation and Statistical Relevance (s. 29–88). Pittsburgh: Pittsburgh University Press.
Sneed, J. (1971). The Logical Structure of Mathematical Physics. Dordrecht: D. Reidel.
Stegmüller, W. (1969–1986). Probleme und Resultate der Wissenschaftstheorie und analytischen Philosophie. 4 tomy. Berlin: Springer.
