Sharp power
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Sharp power („ostra siła”, „przebiegła siła”, „siła penetrująca”) to pojęcie z dziedziny nauk o polityce i stosunków międzynarodowych opisujące formę wpływu, jaką państwa autorytarne wywierają na państwa demokratyczne poprzez agresywne i wyrafinowane zastosowanie działań informacyjnych (manipulacji, propagandy itp.). Celem oddziaływania za pomocą sharp power jest podważanie systemu politycznego przeciwnika, wprowadzanie w błąd i dzielenie opinii publicznej w kraju docelowym, a także maskowanie lub odwracanie uwagi od negatywnych informacji o sobie.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Pojęcie sharp power zostało zaproponowane w publikacji wydanej w 2017 r. w amerykańskim National Endowment for Democracy. Wpisuje się ono we współczesny namysł nad charakterem siły (ang. power) w stosunkach międzynarodowych. Jest to kolejny koncept, utworzony po tym jak wyróżniono m.in.: twardą siłę (hard power), miękką siłę (soft power), inteligentną siłę (smart power) czy normatywną siłę (normative power).
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Aktualnie szczególnie skuteczna i niebezpieczna jest sharp power dużych państw autorytarnych nastawionych konfrontacyjnie do Zachodu, takich jak Rosja oraz Chiny.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Agresywne wykorzystanie informacji jako narzędzia ataku to w obecnych warunkach szczególnie niepokojące zagrożenie, wymagające ze strony państw demokratycznych przygotowania na jego wystąpienie (przez budowanie odporności społecznej na ataki informacyjne) i przeciwdziałania (przez kontrnarracje i blokady szczególnie szkodliwych treści). Potrzebny jest również namysł nad kondycją współczesnych demokracji, które okazują się szczególnie wrażliwe na ataki informacyjne.
Downloads
Bibliografia
Chaziza, M., & Lutmar, C. (2025). The Limits of China’s Sharp Power in Israel’s Academic and Media Discourse. China Report, 61(1), 133–152. DOI: 10.1177/00094455241299974
Dahl, R.A. (1957). The Concept of Power. Behavioral Science, 2(3), 201–215. DOI: 10.1002/bs.3830020303
Foxall, A. (2019). Russian Sharp Power in European Academia. W: A. Foxall & J. Hemmings (Red.), The Art of Deceit: How China and Russia Use Sharp Power to Subvert the West (s. 31–34). London: The Henry Jackson Society. Pobrano z: https://henryjacksonsociety.org/publications/the-art-of-deceit-how-china-and-russia-use-sharp-power-to-subvert-the-west/ (dostęp: 01.06.2025).
Hoffman, S. (2023). China’s Tech-Enhanced Authoritarianism. W: W.J. Dobson, T.E. Masoud, & C. Walker (Red.), Defending Democracy in an Age of Sharp Power (s. 81–97). Baltimore: Johns Hopkins University Press.
Kudors, A. (2024). Russia and Latvia. A Case of Sharp Power. Abingdon: Routledge, Taylor & Francis Group.
Leitenberg, M. (2020). False Allegations of Biological-Weapons Use from Putin’s Russia. The Nonproliferation Review, 27(4–6), 425–442. DOI: 10.1080/10736700.2021.1964755
Łoś, R. (2018). Siła współczesnych państw. Ujęcie teoretyczne. Przegląd Politologiczny, 2, Article 2. DOI: 10.14746/pp.2018.23.2.2
Nye, J.S. (2004). Soft Power. The Means to Success in World Politics. New York: Public Affairs.
Nye, J.S. (2011). The Future of Power. New York: Public Affairs.
Nye, J.S. (2018). How Sharp Power Threatens Soft Power. Foreign Affairs. Pobrano z: https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2018-01-24/how-sharp-power-threatens-soft-power (dostęp: 01.06.2025).
Orlov, S., & Ivasechko, O. (2024). Russia’s Sharp Power: Tools and Practices of Implementation. Russian Politics, 9(2), 257–288. DOI: 10.30965/24518921-00902004
Orzechowski, M. (2024). Russkiy Mir (Russian World): An Exemplification of All-Russian Nationalism. The Strategy of Neo-Imperial Expansionism of the Russian Federation in Regional and Global Dimensions. Polish Political Science Yearbook, 53(3), 21–33. DOI: 10.15804/ppsy202426
Piątkowski, L. (1999). Sprawa polska w myśli politycznej Michała Katkowa. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio F, Historia, LIV/LV, 55–64. Pobrano z: https://dlibra.umcs.lublin.pl/dlibra/publication/4080/edition/3690 (dostęp: 01.06.2025).
Skoneczny, Ł., & Cacko, B. (2021). Sharp Power – Introduction to the Issue. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, 13(25), 325–340. DOI: 10.4467/20801335PBW.21.032.14309
Stoessinger, J.G. (1969). The Might of Nations. World Politics in Our Time. New York: Random House.
Stoner, K. (2021). Russia Resurrected. Its Power and Purpose in a New Global Order. New York: Oxford University Press.
Tabarintseva-Romanova, K. (2021). New „S” Powers of the State: Theoretical Aspect (Soft, Smart, Sharp Power). Diplomaticheskaja sluzhba (Diplomatic Service), 1, 72–77. DOI: 10.33920/vne-01-2101-08
Walker, C. (2016). The Authoritarian Threat: The Hijacking of “Soft Power”. Journal of Democracy, 27(1), 49–63. DOI: 10.1353/jod.2016.0007
Walker, C., Ludwig, J., Cardenal, J. P., Kucharczyk, J., Mesežnikov, G., & Pleschová, G. (2017). Sharp Power: Rising Authoritarian Influence. International Forum for Democratic Studies. Pobrano z: https://www.ned.org/sharp-power-rising-authoritarian-influence-forum-report/ (dostęp: 01.06.2025).
