Dwa oblicza propagandy
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Pierwotne znaczenie łacińskiego propagare to „rozszerzanie” czy „krzewienie”. Propaganda najczęściej definiowana jest jako celowe działanie, zmierzające do ukształtowania określonych poglądów i zachowań członków zbiorowości. Istotne wydaje się w tym miejscu wskazanie na celowość podejmowanych działań – nie można więc propagować w sposób nieświadomy czy niezamierzony.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Wśród historycznych przykładów propagandy wskazać można mecenat artystyczny papieży, a także propagandę poprzez architekturę i rozwiązania urbanistyczne w państwach o charakterze totalitarnym.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Dla oceny konkretnych działań o charakterze propagandowym niezbędna wydaje się próba odpowiedzi na przynajmniej trzy pytania: kto propaguje, co i jakimi środkami (czy metodami).
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Obecnie w świadomości społecznej propaganda kojarzy się co najmniej źle. Pojawiają się porównania i skojarzenia propagandy z manipulacją, indoktrynacją czy nawet z wykorzystaniem fałszywych informacji (fake news). Tymczasem termin „propaganda” powinien być neutralny pod względem wartości.
Downloads
Bibliografia
Adam, P. (1992). The Arts of the Third Reich. London: Thames and Hudson.
Balfour, A. (1990). Berlin. The Politics of Order 1737 – 1989. New York: Rizzoli.
Collins, J. (2004). Papacy and politis in eighteenth century Rome. Pius VI and the arts. Cambridge: Cambridge University Press.
Colton, T. (1995). Moscow. Governing the Socialist Metropolis. Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press.
Gentile, E. (1993). Il culto del Littorio. La sacralizzazione della politica fascista. Roma: Laterza.
Gill, G. (2011). Symbols and Legitimacy in Soviet Politics. New York: Cambridge University Press.
Hughes, R. (2012). Rzym. Przeł. W. Jeżewski. Warszawa: Magnum.
Krautheimer, R. (1985). The Rome of Alexander VII, 1655–1667. Princeton: Princeton University Press.
Krautheimer, R. (2000). Rome. Profile of the City, 312-1308. Princeton: Princeton University Press.
Lotz, W. (1995). Architecture in Italy 1500-1600. New Haven: Yale University Press.
Marcello, F. (2001). Rationalism versus Romanità. The Changing Role of the Architect in the Creation of the Ideal Fascist City. Sydney (Ph.D. thesis).
Moorhouse, R. (2011). Stolica Hitlera. Życie i śmierć w wojennym Berlinie. Przeł. T. Gabiś. Kraków: Znak.
Nicoloso, P. (2008). Mussolini architetto. Propaganda e paesaggio urbano nell’Italia fascista. Torino: Giulio Einaudi.
Rietberger, P. (2006). Power and Religion in Baroque Rome. Barberini Cultural Policies. Leiden: Brill.
Rossi, P.O. (1991). Roma. Guida all’architettura moderna 1909–1991. Bari: Edizioni Laterza.
Shapiro, E.R. (1987). Building under Mussolini. Ann Arbor: Yale University Press.
Shaw, Ch. (1994). Julius II. The Warrior Pope. Oxford: Blackwell.
Sudjic, D. (2015). Kompleks gmachu. Architektura władzy. Przeł. A. Rasmus-Zgorzelska. Warszawa: Fundacja Centrum Architektury.
Wittkower, R. (1986). Art and Architecture in Italy 1600–1750. Harmondsworth: Penguin Books.
Żyromski, M. (2009). Ideology, propaganda and symbols of power. The example of capital of Rome. Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM.
Żyromski, M. (2015). Propaganda w systemach totalitarnych. Poznań: Wydawnictwo Naukowe WNPiD [rozszerzona wersja angielskojęzyczna: Poznań 2017].
Żyromski, M. (2017). Totalitarne wizje przebudowy stołecznych miast – casus Rzymu i Belina. Acta Politica Polonica, 3, 17–30.
