Aborcja i eutanazja a godność człowieka w świetle nauki społecznej Kościoła

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Słowo „aborcja” oznacza „poronienie zamierzone”, „wywołanie poronienia”. Zabieg mający na celu przerwanie ludzkiego życia w okresie płodowym próbuje się współcześnie promować jako prawo człowieka, choć za podstawowe należy uznać prawo człowieka do życia. Eutanazją nazywa się natomiast zamierzone zabójstwo ciężko chorego człowieka. Godność wreszcie, wyrażająca wyjątkowe znaczenie osoby ludzkiej, bywa uznawana za źródło prawa do życia.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W starożytności greccy filozofowie Platon i Arystoteles, choć nie byli przeciwni życiu, to jednak dopuszczali aborcję z powodów społecznych, jako że ludzkie życie podporządkowywali pożytkowi wspólnoty politycznej. Greccy lekarze jednak potępiali ten zabieg, dopuszczając go jedynie w przypadku zagrożenia życia matki lub śmierci płodu. W Rzymie Cyceron potępił aborcję, a Seneka wychwalał piękno macierzyństwa. Współcześnie papież Franciszek nazwał aborcję morderstwem. W tym duchu wypowiedział się Leon XIV, podkreślając na Twitterze (obecnie platforma X): „zawsze brońmy ludzkiego życia”.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Szacunek do ludzkiego życia jest głównym warunkiem uznawania życia społecznego za godne nazwy życia ludzkiego. Tym sposobem godność ludzka na każdym etapie rozwoju charakteryzuje się bezwarunkowością (wyprzedza ona zatem prawodawstwo państwowe) i obowiązywalnością (co kieruje ostatecznie do Boga Stwórcy). Godność ludzkiego życia to wartość wrodzona, trwała, niezbywalna i zobowiązująca, zatem niepodobna rozpatrywać ją jedynie w kategoriach użyteczności. Dlatego tak naprawdę chorzy proszą o autentyczną miłość, godne traktowanie i prawdziwe zainteresowanie się ich osobą, czego doświadczają poprzez opiekę paliatywną.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Niewątpliwie aborcja i eutanazja wywołują skrajne emocje, gdyż cywilizacja śmierci pokryła swoim pesymizmem krańcowe obrzeża ludzkiego życia: z jednej strony odrzucając osoby starsze, a z drugiej strony przyzwalając na eliminację dzieci upośledzonych i chorych. Odrzucanie osób starszych oraz dzieci upośledzonych i chorych bywają dopuszczane przez ustawodawstwa współczesnych państw. Jest to efekt nie tylko zachwiania relacji rodzinnych, lecz nade wszystko lekceważenia przykazania „Nie zabijaj!”.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Aumonier, N., Beignier, B., & Letellier, P. (2003). Eutanazja. Przeł. E. Burska. Warszawa: Wydawnictwo Instytut Wydawniczy PAX.

Benedykt XVI (2006). Nie wolno naruszać życia i godności człowieka. Msza święta w parafii św. Anny w Watykanie, 5.02.2006. L’Osservatore Romano, 5, 52.

Benedykt XVI (2009). Encyklika Caritas in veritate. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.

Biesaga, T. (2005). Eutanazja – śmierć godna, czy nie godna? Medycyna Praktyczna, 4, 22–25.

Dziwisz, S. (2006). Miłością mocni. Kraków: Wydawnictwo św. Stanisława BM.

Franciszek (2013). Nie zgadzaj się na zło. Kraków: Wydawnictwo M.

Franciszek (2014). Prawdziwą rewolucją jest współczucie. Przemówienie do Wspólnoty św. Idziego (15.06.2014). L’Osservatore Romano, 7, 19.

Jan Paweł II (1998). Człowiek wobec tajemnicy śmierci. Przemówienie podczas spotkania z uczestnikami międzynarodowego sympozjum nt.: „Opieka nad umierającym. Aspekty społeczno-kulturowe, medyczne, pielęgniarskie i duszpasterskie” zorganizowanego przez Ośrodek Bioetyki Katolickiego Uniwersytetu „Sacro Cuore” (17.03.1992). W: K. Szczygieł (red.), W trosce o życie. Dokumenty Kościoła (s. 234–236). Tarnów: Wydawnictwo Biblos.

Kęciek, K. (2005). Doktorze, nie zabijaj mnie. Przegląd Powszechny, 4, 85–92.

Kongregacja Nauki Wiary (2008). Instrukcja Dignitas personae dotycząca niektórych problemów bioetycznych. Watykan: Wydawnictwo Libreria Editrice Vaticana.

Łuczyńska, M. (1998). Instytucja pomocy społecznej. W: T. Kaźmierczak & M. Łuczyńska (red), Wprowadzenie do pomocy społecznej. Katowice: Śląsk.

Nęcek, R. (2010). Z prasy wzięte… Kraków: Salwator.

Nęcek, R. (2012). Godność osoby starszej w świetle posoborowego nauczania Kościoła. Przegląd Lekarski, 1, 1–4.

Ochmański, W. (2008). Eutanazja nie jest alternatywą. Kraków: Wydawnictwo Salwator.

Rabiega, R. (2016). Eutanazja jako problem prawny i etyczny. Prawo Kanoniczne, 59(1), 161–178.

Singer, P. (2007). Etyka praktyczna. Warszawa: Książka i Wiedza.

Staniek, E. (2006). O eutanazji. Z ks. prof. Edwardem Stańkiem rozmawia ks. Robert Nęcek. Wywiad niepublikowany. Kraków.

Szczeklik, A. (2012). Nieśmiertelność. Prometejski sen medycyny. Kraków: Wydawnictwo Znak.