Zapłodnienie in vitro

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: In vitro to zapłodnienie pozaustrojowe, które polega na doprowadzeniu do połączenia komórki jajowej i plemnika poza organizmem kobiety w warunkach laboratoryjnych i transferze zarodka do macicy kobiety. Obejmuje szereg szczegółowych i rozwijających się technik – w perspektywie gametogenezę in vitro.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Historia zapłodnienia pozaustrojowego wiąże się z narodzinami pierwszego „dziecka z probówki” Louise Brown w 1978 r. Poprzedzona jednak była badaniami i eksperymentami z zakresu embriologii, badań nad plemnikami i komórkami jajowymi, w szczególności osiągnięciami w zakresie zamrażania plemników i prac nad sztuczną inseminacją. Można dostrzec związek wspomnianych badań z marzeniami ludzkości dotyczącymi możliwości tworzenia człowieka wyrażanymi w wielowiekowej kulturze.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Zapłodnienie pozaustrojowe in vitro należy do zagadnień budzących ogromne spory. Koncentrują się one wokół rozumienia wolności i autonomii człowieka, wokół godności osoby ludzkiej, oceny etycznej podejmowanych czynów. Elementem tych sporów są dyskusje na temat dobra dziecka poczętego drogą in vitro i możliwości jego rozwoju, a także problemu macierzyństwa zastępczego, jak również kwestii finansowania tej techniki.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Spory wokół in vitro przybierają często dramatyczny wydźwięk w związku ze zróżnicowaniem terminologicznym – chodzi o pojęcia reprodukcji bądź terapii. Kluczowe pozostaje niezmiennie podjęcie możliwości konsensusu dotyczącego statusu zarodka ludzkiego. Istotną wreszcie kwestią jest wprowadzenie do debaty pojęcia naprotechnologii jako potencjalnie alternatywnej szansy dla niepłodnych par.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

European Society of Human Reproduction and Embryology (2024). ESHRE, IVF and IUI treatment cycles increase across Europe, along with stable pregnancy rates. Pobrano z: https://www.eshre.eu/ESHRE2024/Media/2024-Press-releases/EIM (dostęp: 11.04.2025).

Goethe, J.W.G (1953). Faust. Przeł. E. Zegadłowicz. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

Machinek, M. (2011). Prokreacja versus reprodukcja. Istotna czy nieistotna różnica? W: B. Dobrowolska, A. Pilewska-Kozak, & I. Wrońska (red.), Bioetyka i praktyka medyczna. Wybrane zagadnienia (s. 23–35). Lublin: Uniwersytet Medyczny w Lublinie.

Robertson J.A. (1996). Children of Choice. Freedom and the New Reproductive Technologies. Princeton: Princeton University Press.

Różyńska, J. (2013). Etyka i wspomagana prokreacja. W: J. Różyńska, W. Chańska (red.), Bioetyka (s. 327–344). Warszawa: Wolters Kluwer SA.

Samardzic, S. (2019). Saviour Siblings – Current Overview, Dilemmas and Possible Solutions? Medicine Law & Society, 12, 89–109.

Singer, P., Wells, D. (1988). Dzieci z próbówki. Etyka i praktyka sztucznej prokreacji. Przeł. Z. Nierada. Warszawa: Wiedza Powszechna.

United Nations (2004). Programme of Action. Adopted at International Conference on Population and Development, Cairo, 5–13 September 1994, paragraf 7.1. Pobrano z: https://www.unfpa.org/sites/default/files/event-pdf/PoA_en.pdf.

World Health Organization (2016). International statistical classification of diseases and related health problems, 10th revision. Vol. 1. Pobrano z: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/246208/9789241549165-V1-eng.pdf.

Zurriaráin, R.G. (2011). Postępowanie z zamrożonymi embrionami powstałymi w procedurach sztucznego zapłodnienia: aspekty naukowe, etyczne i prawne. W: B. Dobrowolska, A. Pilewska-Kozak, I. Wrońska (red.), Bioetyka i praktyka medyczna. Wybrane zagadnienia (s. 107–116). Lublin: Uniwersytet Medyczny w Lublinie.