Prawo do ochrony zdrowia
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Prawo każdego do ochrony zdrowia należy do praw podstawowych i jest ściśle związane z prawem do życia – innym prawem podstawowym. Tym samym prawo do ochrony zdrowia zalicza się do wartości zasadniczych w demokratycznym państwie prawa. Jest ono ustanowione w art. 68 ust. 1 Konstytucji RP i usytuowane bardzo wysoko w hierarchii polskiego systemu prawnego.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Początki konstytucyjnych gwarancji prawa do ochrony zdrowia na ziemiach polskich znaleźć można już na gruncie Konstytucji marcowej. W Konstytucji kwietniowej odstąpiono od regulacji w tym zakresie, aby do niej powrócić w Konstytucji PRL z 1952 r. Zgodnie z obowiązującą dziś Konstytucją z roku 1997, art. 68 ust. 1: „Każdy ma prawo do ochrony zdrowia”.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Prawo do ochrony zdrowia jest wysokiej rangi normą konstytucyjną o specyficznej problematyce. Zgodnie z przepisami Konstytucji jego beneficjentem jest każdy człowiek, a nie tylko obywatele, zaś adresatem obowiązku realizacji są wszyscy, nie tylko – nawet jeśli przede wszystkim – władze publiczne.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Prawo do ochrony zdrowia realizuje się przede wszystkim przez możliwość korzystania z systemu ochrony zdrowia zabezpieczającego świadczenia zdrowotne finansowane ze środków publicznych, ale nie powinno ograniczać się do niego. Ponadto prawo do ochrony zdrowia nie powinno być traktowane tylko jako norma programowa, stanowiąc nakaz rozwijania odpowiednich rozwiązań na poziomie ustawowym; wymaga ono w pełni realnych i skutecznych gwarancji uprawnień.
Downloads
Bibliografia
Banaszak, B. (2018). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck.
Bartoszewicz, M. (2014). W: M. Haczkowska (Red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Warszawa: LEX.
Brzozowski, W. (2018). W: E. Zielińska, R. Kubiak, & L. Kubicki (Red.), System prawa medycznego. T. I: Pojęcie, źródła i zakres prawa medycznego. Warszawa: Wolters Kluwer.
Dercz, M. (2016). Konstytucyjne prawo dziecka do szczególnej opieki zdrowotnej. Warszawa: Wolters Kluwer.
Florczak-Wątor, M. (2023). W: P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, & P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. P. Tuleja (Red.). Warszawa: Wolters Kluwer.
Gołębiowski, B. (2015). W: J. Zimmermann (Red.), Wartości w prawie administracyjnym. V Krakowsko-Wrocławskie Spotkanie Administratywistów. Warszawa: Wolters Kluwer.
Jarosz-Żukowska, S. (2014). W: M. Jabłoński (Red.), Realizacja i ochrona konstytucyjnych wolności i praw jednostki w polskim porządku prawnym. Wrocław: E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Jończyk, J. (2007). Ochrona zdrowia. Państwo i Prawo, 2.
Karkowska, D. (2009). Prawa pacjenta. Warszawa: Wolters Kluwer.
Kobak, M. (2013). W: Z. Duniewska & M. Stahl (Red.), Odpowiedzialność administracji i w administracji. Warszawa: Wolters Kluwer.
Longchamps de Berier, F. (2001). Współczesne kierunki w nauce prawa administracyjnego na Zachodzie Europy. Wrocław: Kolonia Ltd.
Mokrzycka, A. (2014). Prawo do ochrony zdrowia. Konstytucyjny priorytet czy źródło dylematów w ochronie zdrowia? Kraków: Uniwersytet Jagielloński.
Safjan, M. (2005). Kilka refleksji wokół problematyki zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu szkody wyrządzonej pacjentom. Prawo i Medycyna, 1.
Sikorski, S. (2021). Administracja ochrony zdrowia w Polsce – między świadczeniem a reglamentacją. Warszawa: Wolters Kluwer.
Zoll, A. (2000). Problemy służby zdrowia w świetle doświadczeń RPO. Prawo i Medycyna, 8.
Akty prawne
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i zm.).
Orzecznictwo
Postanowienie TK z 12.11.2003 r., Ts 11/03 OTK-B 2003/4, poz. 258.
Wyrok TK z 23.03.1999 r., K 2/98, OTK 1999, nr 3, poz. 38.
Wyrok TK z 7.01.2004 r., K 14/03, OTK-A 2004, nr 1, poz. 1.
Wyrok TK z 24.02.2004 r., K 54/02, OTK-A 2004, nr 2, poz. 10.
Wyrok TK z 28.02.2005 r., P 7/03, OTK-A 2005, nr 2, poz. 18.
Wyrok TK z 22.07.2008 r., K 24/07 OTK-A 2008/6, poz. 110.
Wyrok TK z 26.04.2016 r., U 1/15, OTK-A 2016, poz. 20.
Wyrok TK z 20.11.2019 r., K 4/17, OTK-A 2019, poz. 67.
