Metody badań naukoznawczych
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Metodologia badań naukoznawczych jest uwarunkowana koncepcją naukoznawstwa. Najbliższe koncepcji autonomicznej dyscypliny badań są metody mieszane. Zgodnie z koncepcją federacyjną naukoznawstwa metody badań stosowane w poszczególnych subdyscyplinach są pochodną metod dyscyplin macierzystych.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Zaprezentowano historyczny przegląd kształtowania się metodologii wybranych subdyscyplin (filozofia nauki, historia nauki, psychologia nauki, socjologia nauki, naukometria).
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Scharakteryzowano podstawowe metody jakościowe (filozoficzne, historyczne, psychologiczne oraz społeczne), ilościowe (bibliometryczne, wizualizacyjne) oraz mieszane.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Wobec złożoności nauki współczesnej, a także wyzwań, przed jakimi stoi, podkreślono w badaniach naukoznawczych rolę interdyscyplinarności i integracji różnych perspektyw, stosowania metod mieszanych oraz wysokiej jakości danych wielkoskalowych.
Downloads
Bibliografia
Fortunato, S. i in. (2018). Science of science. Science, 359(6379), eaao0185.
Gasparski, W.W. (2017). On practical disciplines and their methodology. Zagadnienia Naukoznawstwa, 53, 2(212), 129–134.
Hałas, E. (2006). Old and new challenges for the autonomy of social sciences. Polish Sociological Review, 156(4), 395–409.
Herbut, J., & Kawalec, P. (red.). (2009). Słownik terminów naukoznawczych. Teoretyczne podstawy naukoznawstwa. Lublin: Wydawnictwo Lubelskiej Szkoły Biznesu.
Kamiński, S. (1981). Pojęcie nauki i klasyfikacja nauk (wyd. 3). Lublin: TN KUL.
Kawalec, P. (2014). Metody mieszane w kontekście procesu badawczego w naukoznawstwie. Zagadnienia Naukoznawstwa, 50, 1(199), 3–22.
Kawalec, P. (2018). Metodologia integralna. Studium dynamiki wiedzy naukowej. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kawalec, P., & Wierzchosławski, R. (red.). (2015). Social Responsibility and Science in Innovation Economy. Lublin: Wydawnictwo KUL.
Kawalec, P., & Wodzisz, R. (red.). (2011). Podstawy naukoznawstwa (T. 1–2). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Majdański, S. (2011). Od metodologii nauk do naukoznawstwa, czyli o naukoznawstwie jako zespole nauk o nauce ufundowanym teoretycznie i zorientowanym praktycznie. W: P. Kawalec & R. Wodzisz (red.), Podstawy naukoznawstwa (T. 1, s. 11–36). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Malecki, I. (1969). Development of Scientific Research in Poland. Nature, 221(5181), 622–623.
Miłkowski, M. (2023). Cognitive Metascience. A New Approach to the Study of Theories. Przegląd Psychologiczny, 66(1), 185–207.
Okoń-Horodyńska, E. (2024). Kryzys i innowacje. Optimum. Economic Studies, 115(1), 45–67.
Osińska, W. (2021). Mapy nauki. Badania, potencjał oraz wyzwania w przykładach. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Prawelska-Skrzypek, G. (red.). (2017). Ewaluacja w procesie tworzenia polityki naukowej i innowacyjnej. Warszawa: PAN.
Wang, D. & Barabási, A.-L. (2021). The Science of Science. Cambridge: Cambridge University Press.
Woleński, J. (2014). Filozofia nauki a historia nauki. Prace Komisji Historii Nauki PAU, 13, 99–115.
Żegleń, U. (2017). Potrzeba i perspektywy badań naukoznawczych w świetle dynamicznego rozwoju nauki i technologii. Zagadnienia Naukoznawstwa, 53, 2(212), 157–184.
