Bioetyka - perspektywa katolicka
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Podczas gdy szeroka definicja bioetyki dotyczy odniesienia człowieka do życia w ogólności, bioetyka w sensie ścisłym rozumiana jest jako racjonalna refleksja etyczna w obrębie problematyki medycznej, uwzględniająca wzrastające możliwości diagnostyczno-terapeutyczne medycyny, dotycząca szczególnie relacji terapeutycznej. Bioetyka katolicka jest zakorzeniona w personalistycznej wizji osoby ludzkiej.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Słowa i czyny Jezusa Chrystusa, szczególnie traktowanie z szacunkiem i miłością chorych i odrzuconych, stanowią podstawową inspirację katolickiego namysłu etycznego w obrębie problematyki medycznej. Szeroko rozumiany imperatyw terapeutyczny przybrał w społeczeństwach chrześcijańskich ramy instytucjonalne (przytułki, schroniska, szpitale). I teksty chrześcijańskich myślicieli, i wypowiedzi Magisterium Kościoła katolickiego pozwoliły w ciągu wieków na stworzenie i nieustanne uaktualniane zasad i norm w obszarze etyki medycznej i bioetyki.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Kwestie bioetyczne, szczególnie te u początku i u kresu życia ludzkiego, rozstrzygane są w obszarze bioetyki katolickiej z uwzględnieniem godności osoby ludzkiej jako wiodącej zasady. Nadto istotne są zasady dotyczące rozwiązywania sytuacji konfliktowych (np. zasada całościowości), jak też zasady katolickiej nauki społecznej (np. zasada dobra wspólnego czy zasada solidarności).
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Źródłem kontestacji zasad i norm wypracowanych w ramach tradycyjnej katolickiej refleksji bioetycznej jest odmienna koncepcja człowieka, szczególnie znaczenie ludzkiej cielesności i rozumienie zakresu ludzkiej autonomii. Komercjalizacja współczesnej medycyny powiązana z dominacją tendencji relatywistycznych i indywidualistycznych w bioetyce i bioprawie prowadzą do postrzegania służby zdrowia wyłącznie w kategoriach usługi medycznej, a co za tym idzie – do zmiany całego etosu lekarskiego.
Downloads
Bibliografia
Austriaco, N.P.G. (2021). Biomedicine and Beatitude. An Introduction to Catholic Bioethics. Washington: The Catholic University of America Press.
Beachamp, T.L., & Childress, J.F. (2013). Principles of medical Ethics. Oxford: Oxford University Press.
Callahan, D. (2004). Bioethics. W: S.G. Post (red.), Encyclopaedia of Bioethics. Vol. 1 (s. 278–286). New York: Macmillan.
Engelhardt, H.T. Jr. (2017). After God. Morality and Bioethics in a Secular Age. Yonkers: St. Vladimir’s Seminary Press.
Eijk, W.J. (2014). The Fundamental Assumptions of Medical Ethics. W: W.J. Eijk, L.M. Hendriks, J.A. Raymakers, & J.I. Fleming (Red.), Manual of Catholic Medical Ethics. Responsible Healthcare from a Catholic Perspective (s. 46–135). Ballarat: Connor Court Publishing.
Fisher, A. (2012). Catholic Bioethics for New Millennium. Cambridge: Cambridge University Press.
Meilaender, G. (2020). Bioethics. A primer for Christians. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co.
Melina, L. (2016). Kurs bioetyki. Ewangelia życia. Przeł. K. Wójcik. Kraków: Wyd. św. Stanisława.
Korff, W. (2000). Einführung in das Projekt Bioethik. W: W. Korff, L. Beck, & P. Mikat (Red.), Lexikon der Bioethik. Vol. 1. Gütersloh: Gütersloher Verlagshaus.
Selling, J.A. (2017). Reframing Catholic Theological Ethics. Oxford: Oxford University Press.
Sgreccia, E. (2012). Personalist Bioethics. Foundations and Applications. Philadelphia: The National Catholic Bioethics Center.
Schockenhoff, E. (2014). Etyka życia. Podstawy i nowe wyzwania. Przeł. K. Glombik. Opole: Wyd. Wydziału Teologicznego UO.
Tollefsen, Ch. (2018). The Future of Roman Catholic Bioethics. Journal of Medicine and Philosophy, 43(6), 667–675.
Wróbel, J. (2020). Tożsamość bioetyki katolickiej. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
Zamboni, S. (2024). Why is Veritatis splendor a controversial Encyclical? Teologia i moralność, 19(1), 9–23.
