Opieka przejściowa

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Opiekę przejściową można zdefiniować jako „zestaw działań mających na celu zapewnienie koordynacji (ang. care coordination) i ciągłości opieki (ang. care continuity) zdrowotnej, gdy pacjenci przenoszą się między różnymi lokalizacjami lub poziomami opieki w obrębie tej samej lokalizacji. Przykładowe lokalizacje obejmują (ale nie ograniczają się do) szpitali, ośrodków opieki, domu pacjenta, gabinetów podstawowej i specjalistycznej opieki oraz placówek opieki długoterminowej”.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Opieka przejściowa (ang. transitional care) to stosunkowo nowy termin, który zyskał na znaczeniu w latach 90. XX wieku, gdy zwrócono uwagę na problemy w systemie ochrony zdrowia związane z ciągłością opieki (ang. continuity of care). Mimo rosnącej popularności pojęcie opieki przejściowej wciąż pozostaje mało znane zarówno w Polsce, jak i w wielu innych częściach świata.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Przejścia pacjentów między różnymi poziomami opieki są nieodłącznym elementem systemu ochrony zdrowia i opieki społecznej, zwłaszcza w przypadku osób starszych. Tradycyjny model świadczenia opieki charakteryzuje się wysoką nieefektywnością, fragmentacją usług oraz nieoptymalną opieką przejściową. Niska jakość świadczeń w ramach opieki przejściowej może skutkować obniżeniem poziomu bezpieczeństwa pacjentów, pogorszeniem stanu ich zdrowia i uzyskiwanych wyników zdrowotnych, ponownymi hospitalizacjami i zwiększonymi kosztami dla systemu opieki zdrowotnej.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Zrozumienie, które z organizacyjnych oraz finansowych aspektów są istotne w ramach opieki przejściowej, ma kluczowe znaczenie dla opracowania dostosowanych strategii i optymalizacji opieki przejściowej. Rozwiązania, które mogą poprawić jakość przejść, w dużej mierze opierają się na koordynacji oraz integracji opieki. Odejście od tradycyjnego modelu świadczenia opieki na rzecz modelu opieki zintegrowanej jest możliwe i wdrażane w niektórych miejscach na świecie. Starzejące się społeczeństwo oraz rosnąca liczba osób z chorobami przewlekłymi stanowią kluczowe przesłanki do wdrożenia opieki zintegrowanej także w Polsce.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Amelung, V.E., Stein, V., Goodwin, N., Balicer, R., Nolte, E., & Suter, E. (2017). Handbook Integrated Care. Cham: Springer.

Chen, C., Ding, S., & Wang, J. (2023). Digital health for aging populations. Nature Medicine, 29(7), 1623–1630.

Coleman, E.A. (2003). Falling through the cracks: challenges and opportunities for improving transitional care for persons with continuous complex care needs. Journal of the American Geriatrics Society, 51(4), 549–555. DOI: 10.1046/j.1532-5415.2003.51185.x

Coleman, E.A., Boult, C., & American Geriatrics Society Health Care Systems Committee (2003). Improving the quality of transitional care for persons with complex care needs. Journal of the American Geriatrics Society, 51(4), 556–557. DOI: 10.1046/j.1532-5415.2003.51186.x

Coleman, E.A., Min, S.J., Chomiak, A., & Kramer, A.M. (2004). Posthospital care transitions: patterns, complications, and risk identification. Health Services Research, 39(5), 1449–1466.

Hahn-Goldberg, S., Jeffs, L., Troup, A., Kubba, R., & Okrainec, K. (2018). “We are doing it together”; the integral role of caregivers in a patients’ transition home from the medicine unit. PLoS ONE, 13(5). DOI: 10.1371/journal.pone.0197831

Institute of Medicine (US) Committee on Quality of Health Care in America (2001). Crossing the Quality Chasm: A New Health System for the 21st Century. Washington: National Academy Press.

Naylor, M.D., Brooten, D.A., Campbell, R.L., Maislin, G., McCauley, K.M., & Schwartz, J.S. (2004). Transitional care of older adults hospitalized with heart failure: A randomized, controlled trial. Journal of the American Geriatrics Society, 52(5), 675–684. DOI: 10.1111/j.1532-5415.2004.52202.x

Sowada, C., Sagan, A., Kowalska-Bobko, I., Badora-Musiał, K., Bochenek, T., Domagała, A., ... & World Health Organization. (2019). Poland: health system review. Health Systems in Transition, 21(1).

Tsiachristas, A. (2016). Financial incentives to stimulate integration of care. International Journal of Integrated Care, 16(4). DOI: 10.5334/ijic.2532

Wieczorek, E., Evers, S., Kocot, E., Sowada, C., & Pavlova, M. (2022). Assessing policy challenges and strategies supporting informal caregivers in the European Union. Journal of Aging & Social Policy, 34(1), 145–160.

Wieczorek, E., Kocot, E., Evers, S., Sowada, C., & Pavlova, M. (2022a). Do financial aspects affect care transitions in long-term care systems? A systematic review. Archives of Public Health, 80. https://doi.org/10.1186/s13690-022-00829-y

Wieczorek, E., Kocot, E., Evers, S., Sowada, C., & Pavlova, M. (2022b). Key care provision aspects that affect care transition in the long-term care systems: Preliminary review findings. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(11), 6402. DOI: 10.3390/ijerph19116402

Wieczorek, E., Kocot, E., Evers, S., Sowada, C., & Pavlova, M. (2023). Development of a tool for assessing the performance of long-term care systems in relation to care transition: Transitional Care Assessment Tool in Long-Term Care (TCAT-LTC). BMC geriatrics, 23(1), 760.

World Health Organization (2018). Continuity and coordination of care: a practice brief to support implementation of the WHO Framework on integrated people-centred health services. World Health Organization. Pobrano z: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/274628/9789241514033-eng.pdf?ua=1 (dostęp: 11.04.2025).

World Health Organization. (2016). Transitions of Care. Technical Series on Safer Primary Care. World Health Organization. Pobrano z: https://apps.who.int/iris/handle/10665/252272 (dostęp: 11.04.2025).