Życie
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: „Życie” w dziedzinie nauk biologicznych to termin opisujący cechy organizmu (systemu) żywego lub pewnego zjawiska; w naukach humanistycznych, społecznych i w rozważaniach teologicznych (także w bioetyce) życie, szczególnie życie ludzkie, rozpatrywane jest w kontekście wartościującym i stanowi podstawę do wyznaczania moralnych zasad działalności ludzkiej w warunkach szybkiego rozwoju naukowego i technicznego, jaki odnotowuje się od lat 70. XX wieku.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Próby zrozumienia życia podejmowane były już przez starożytnych filozofów. W rozwijających się w nowożytności naukach przyrodniczych życie to zjawisko o charakterze fizycznym, chemicznym i biologicznym, manifestujące się w postaci organizmów (systemów) żywych. Także w naukach humanistycznych i społecznych jest to jedna z kategorii podstawowych, stosowana często bez objaśnienia, służąca do wyjaśnienia innych zjawisk, oznaczająca to, co cenne, godne wyboru/pożądania, co ma szczególne znaczenie dla istnienia oraz rozwoju jednostek i grup społecznych.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Sposób wartościowania życia ludzkiego ujawnia się w stanowiskach wobec świętości i jakości życia człowieka. Stanowiska te są opozycyjne, ale pojawiły się także próby ich uzgodnienia. Nikt nie kwestionuje poglądu, że ludzkie życie ma wartość, przedmiotem sporów jest to, jakiego życia to dotyczy i ze względu na jakie cechy ma ono ową godność, a ponadto czy jest ona stała czy też względna.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Spór wokół wartości życia ludzkiego ukazuje, że potrzebne jest poszukiwanie takiego sposobu uprawiania bioetyki, by jej (bez wątpienia ważny) wymiar teoretyczny był zbieżny z bioetyką pojmowaną jako dyskurs społeczny prowadzący do konsensusu częściowego w najważniejszych kwestiach etycznych generowanych przez współczesną cywilizację.
Downloads
Bibliografia
Aramini M. (2011). Bioetyka dla wszystkich. Przeł. L. Wyganowska. Kraków: Wydawnictwo eSPe.
Beauchamp, T.L., & Childress, J.F. (1996). Zasady etyki medycznej. Przeł. W. Jacórzyński. Warszawa: Książka i Wiedza.
Biesaga, T. (2003). Wartość życia w ujęciu etyki personalistycznej. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 19, 169–175.
Bołoz, W. (2007). Bioetyka i prawa człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.
Chyrowicz, B. (2000). Bioetyka i ryzyko. Argument „równi pochyłej” w dyskusji wokół osiągnięć współczesnej genetyki. Lublin: Towarzystwo Naukowe katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Chyrowicz, B. (2014). Metodologia bioetyki. Diametros, 42, 1–28. DOI: 10.13153/diam.42.2014.680
Dyson, F. (1993). Początki życia. Przeł. P. Golik. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Ferry, L. (1995). Nowy ład ekologiczny. Drzewo, zwierzę i człowiek. Przeł. H. Miś & A. Miś. Warszawa: Centrum uniwersalizmu przy Uniwersytecie Warszawskim i Polski Oddział Międzynarodowego Towarzystwa Uniwersalizmu przy współpracy z Wydawnictwem Naukowym SCHOLAR.
Ganowicz-Bączyk, A. (2009). Spór o etykę środowiskową. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Mepham, B. (2008). Bioetyka. Wprowadzenie dla studentów nauk biologicznych. Przeł. E. Bartnik, P. Golik, & J. Klimczyk. P. Łuków (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Muszala, A. (red.) (2005). Encyklopedia bioetyki. Personalizm chrześcijański. Głos Kościoła. Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Ossowska, M. (1970). Normy moralne. Próba systematyzacji. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Piątek, Z. (1998). Etyka środowiskowa. Nowe spojrzenie na miejsce człowieka w przyrodzie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Różyńska, J., & Łuków, P. (2013). Narodziny i natura bioetyki. W: J. Różyńska & W. Chańska (red.). Bioetyka. Warszawa: Wolters Kluwer SA.
Singer, P. (1997). O życiu i śmierci. Upadek etyki tradycyjnej. Przeł. A. Alichniewicz & A. Szczęsna. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Szawarski, Z. (1987). Wartość życia. W: Z. Szawarski (red.), W kręgu życia i śmierci. Moralne problemy medycyny współczesnej (s. 76–80). Warszawa: Książka i Wiedza.
Szewczyk, K. (2009a). Bioetyka. T. 1: Medycyna na granicach życia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Szewczyk, K. (2009b). Bioetyka. T. 2: Pacjent w systemie opieki zdrowotnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Ślipko, T. (1988). Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej.
