Zdrowie dobrem wspólnym w świetle katolickiej nauki społecznej
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Zdrowie jest dobrem wspólnym i jest jednym z głównych pojęć katolickiej nauki społecznej. Słowo „zdrowie” mieści się w sformułowaniu instytucjonalnym „służba zdrowia”, ale mimo tego nic nie zastąpi empatii, współczucia i zwykłego serca. Osoba ludzka jest moralnie zobowiązana do troski o własne zdrowie, gdyż jest to dobro podstawowe, choć jako takie nie stanowi ono wartości nadrzędnej.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Wartością zdrowia społeczeństwo interesowało od starożytności, aż po współczesność. Na różne sposoby próbowano zdefiniować zdrowie i zazwyczaj definicjom towarzyszyły jakieś braki. Chrześcijaństwo pojmuje zdrowie jako wartość bardzo ważną, lecz podkreśla jednocześnie, że nie determinuje ono wartości osoby.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Chrześcijańska koncepcja zdrowia przyjmuje postać holistyczną (całościową). Kieruje się optyką integralną, biorąc pod uwagę również wymiar duchowy człowieka. Z określeń dobra wspólnego jednoznacznie wynika natomiast z jednej strony konieczność wytwarzania wartości wspólnych, a z drugiej strony zabieganie o pełny rozwój osobowy człowieka. Dobro wspólne nie staje się więc celem dla samego celu, lecz jego sens przejawia się w służbie osoby ludzkiej. Niezwykle ważną sprawą jest terapia modlitewna przyczyniająca się nie tylko do udźwignięcia cierpienia, ale niejednokrotnie będąca źródłem naprawy zaniedbanych relacji z najbliższymi i przyjaciółmi.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Troska o zdrowie dla dobra wspólnego zobowiązuje do podjęcia profilaktyki zdrowotnej, za którą przemawiają także względy ekonomiczne, podnoszenie sprawności fizycznych, zmiana trybu życia. Podejmowanie działań prewencyjnych, wychowawczych, wspomagających i ratujących.
Downloads
Bibliografia
Benedykt XVI (2012). Modlitwa umacnia naszą więź z Bogiem Ojcem i otwiera serca na potrzeby ludzi (14.12.2011). L’Osservatore Romano, 2, 48–50.
Barragan, J.L. (2008). Zdrowie jako dążenie do harmonii. Społeczeństwo, 2, 189–196.
Franciszek (2014). Najcięższą chorobą, na jaką są narażone osoby starsze, jest opuszczenie. Przesłanie z okazji 20-lecia Papieskiej Akademii „Pro Vita” (19.02.2014). L’Osservatore Romano, 3-4, 20–21.
Franciszek (2024). Encyklika Dilexit nos. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Gajda, Z. (1990). Obowiązki etyczne pacjentów, Refleksje nad etyką lekarską. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej.
Jan XXIII (1963). Encyklika Pacem in terris. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
Jan Paweł II (1998). Podstawy deontologii lekarskiej. Przemówienie do uczestników zjazdu Światowego Towarzystwa Lekarskiego (29.10.1983). W trosce o życie. Wybrane dokumenty Stolicy Apostolskiej (s. 204–205). Tarnów: Wydawnictwo Biblos.
Kraj, T. (2010). Granice genetycznego ulepszania człowieka. Teologiczno‑moralny problem nieterapeutycznych manipulacji genetycznych. Kraków: Wydawnictwo św. Stanisława BM.
Nęcek, R. (2014). Godność osoby starszej w świetle posoborowego nauczania Kościoła. Przegląd Lekarski, 1, 1–4.
Pagola, J.A. (2011). W stronę medycyny holistycznej. W: Dolentium Hominum. Duchowni i świeccy wobec ludzkiego cierpienia (s. 288–295). Kraków: Wydawnictwo Prowincja Polska Zakonu Szpitalnego św. Jana Bożego – Bonifratrzy.
Papieska Rada do spraw Duszpasterstw Służby Zdrowia (1995). Karta Pracowników Służby Zdrowia (nr 62). Watykan: Papieska Rada Służby Zdrowia.
Piwowarski, W. (1998). ABC katolickiej nauki społecznej. Legnica: Wydawnictwo Duszpasterstwa Ludzi Pracy.
Słońska, Z. (2002). Zdrowie. W: Encyklopedia socjologii. T. 4 (s. 354). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe.
Szczeklik, A. (2012). Nieśmiertelność. Prometejski sen medycyny. Kraków: Wydawnictwo Znak.
Wróbel, J. (2005). Zdrowie. W: Jan Paweł II. Encyklopedia nauczania moralnego (s. 599). Radom: Wydawnictwo Encyklopedyczne.
Wrona-Polańska, H. (2013). Zdrowie jako wartość. W: Wartości w teorii i praktyce edukacyjnej (s. 140–149). Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
