Komunikacja masowa

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Komunikacja masowa oznacza społeczny proces przekazywania informacji poprzez masowe środki przekazu, a jednocześnie próbę zbudowania wspólnoty ogólnoludzkiej dzięki porozumiewaniu się. Przez długi czas komunikacja masowa miała charakter raczej jednokierunkowy, natomiast obecnie, wraz z upowszechnieniem się algorytmów personalizujących przekazy, mamy do czynienia z wręcz natychmiastową interakcją, sprzężeniem zwrotnym. Takie pojmowanie stanowi horyzont pojęciowy rozważań.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Komunikacja masowa bywała w poprzednim wieku postrzegana przez pryzmat tzw. przemysłu kulturalnego (wedle ujęcia szkoły frankfurckiej), a także unaocznia jak podejście imperializmu kulturowego postrzegało zjawiska globalizacji i amerykanizacji środków przekazu. W ostatnich dekadach kluczowe znaczenie ma cyfryzacja mediów i zdominowanie ich przez sieci internetowe, a także dialogiczność, która jest umożliwiona przez media społecznościowe.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Wychodzi od specyfiki komunikowania masowego na tle komunikowania jako takiego, omawia kategorię instytucji medialnych, unaoczniając rolę różnych kategorii pracowników nadawców medialnych; analizie poddaje ekonomiczny wymiar funkcjonowania środków przekazu; wskazuje na zjawisko kodowania i dekodowania przekazu; wprowadza pojęcie tzw. zwrotu demotycznego i rolę narcyzmu w mediach internetowych.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Skłania do pogłębionego namysłu nad historią, teraźniejszością, a nade wszystko przyszłością komunikacji masowej, także w wymiarze technologicznym; unaocznia, że niekiedy media masowe służą niekomunikacji masowej, zamiast łączyć ludzi, także w skali globalnej, dzielą ich wedle segmentów wyodrębnionych na podstawie kryteriów komercyjnych.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Baran, S.J. (2023). Introduction to Mass Communication. Media Literacy and Culture. New York: McGraw Hill.

Castells, M. (2024). Advanced Introduction to Digital Society. Cheltenham–Northampton: Edward Elgar Publishing.

Czapnik, S. (2014). Władza, media i pieniądze. Amerykańska ekonomia polityczna komunikowania (wybrane zagadnienia). Opole: Wyd. Uniwersytetu Opolskiego.

Dobek-Ostrowska, B. (2002). Podstawy komunikowania społecznego. Wrocław: Wyd. Astrum.

Goban-Klas, T. (2011). Wartki nurt mediów. Ku nowym formom społecznego życia informacji. Pisma z lat 2000–2011. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas.

Hall, S. (1987). Kodowanie i dekodowanie. Przeł. W. Lipnik & I. Siwiński. Przekazy i Opinie, 1-2, 58–72.

Hanson, R.E. (2022). Mass Communication: Living in a Media World. Thousand Oaks: Sage.

Kowalski, T. (1998). Media i pieniądze. Ekonomiczne aspekty działalności środków komunikowania masowego. Warszawa: Tadeusz Kowalski.

Luttrell, R., & Wallace, A.A. (2025). Social Media and Society. An Introduction to the Mass Media Landscape. Lanham: Rowman & Littlefield.

Mikułowski Pomorski, J. (2009). Masowe media niekomunikacji społecznej. W: M. Kolczyński, M. Mazur, & S. Michalczyk (red.), Mediatyzacja kampanii politycznych (s. 34–47). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Mrozowski, M. (2001). Media masowe. Władza, rozrywka i biznes. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.

Pisarek, W. (2008). Wstęp do nauki o komunikowaniu. Warszawa: Wyd. Akademickie i Profesjonalne.

Schiller, H.I. (1976). Sternicy świadomości. Przeł. U. Szczepańczyk. Kraków: Ośrodek Badań Prasoznawczych.

Szpunar, M. (2016). Kultura cyfrowego narcyzmu. Kraków: Wyd. AGH.

Turner, G. (2010). Ordinary People and the Media: The Demotic Turn. London: Sage.