Śmierć
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Podstawowy moment ludzkiego życia, stanowiący kres jego trwania. Śmierć może być rozpatrywana pod różnymi aspektami: biologicznym, psychologicznym, filozoficznym, etycznym, duchowym i społeczno-kulturowym. Wnikliwą analizą tematyki śmierci zajmuje się tanatologia, czyli nauka o śmierci.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W historii ludzkości zauważa się zasadniczo dwa podejścia do śmierci. Jest ona rozumiana albo jako ostateczny kres i unicestwienie człowieka, albo przejście do nowej formy bytowania. W tym drugim przypadku człowiek miałby prowadzić nadal swoje życie w formie bezcielesnej lub cielesnej; w świecie natury lub w rzeczywistości nadprzyrodzonej.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Istotna refleksja dotyczy kwestii etycznych i duchowych związanych z ludzką śmiercią. Człowiek stawia sobie pytania o sens własnej śmierci, jej naturę oraz etyczne zasady związane z ludzkim umieraniem: jakie działania są wówczas godziwe, a jakie nie.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Wartość śmierci implikuje odpowiednie podejście do tego kluczowego wydarzenia. Na społeczeństwie ciąży obowiązek towarzyszenia osobie umierającej, opieki holistycznej (medycznej, psychospołecznej, duchowej) nad pacjentem oraz stworzenie jej warunków do spokojnego zakończenia ziemskiego życia.
Downloads
Bibliografia
Bartoszek, A. (2000). Człowiek w obliczu cierpienia i umierania. Moralne aspekty opieki paliatywnej. Katowice: Księgarnia św. Jacka.
Boros, L. (1974). Mysterium mortis. Człowiek w obliczu ostatecznej decyzji. Przeł. B. Białecki. Warszawa: PAX.
Chyrowicz, B. (red.) (2008). Przedłużanie życia jako problem moralny. Lublin: TN KUL.
Galewicz, W. (red.) (2009). Wokół śmierci i umierania. Kraków: Universitas.
Hołub, G., & Duchliński, P. (red.) (2017). Człowiek na granicy istnienia. Dyskusje o śmierci mózgowej i innych aspektach umierania. Kraków: Akademia Ignatianum – Wydawnictwo WAM.
Jankélévitch, V. (2005). To, co nieuchronne. Rozmowy o śmierci. Przeł. M. Kwaterko. Warszawa: PIW.
Kaczkowski, J. (2020, 30 października). Jak umiera ciało człowieka. Ostatnie godziny przed śmiercią. Pobrano z: https://www.zwrotnikraka.pl/jak-umiera-cialo-czlowieka/ (dostęp: 15.01.2025).
Krajnik, M., & Rogiewicz, M. (red.) (1998). Opieka paliatywna, Bydgoszcz: Wydawnictwo Uczelniane Akademii Medycznej im. L. Rydygiera.
Kübler-Ross, E. (2007). Rozmowy o śmierci i umieraniu. Przeł. I. Doleżal-Nowicka. Poznań: Media Rodzina.
Machinek, M. (2004). Śmierć w dyspozycji człowieka. Wybrane problemy etyczne u kresu życia ludzkiego. Olsztyn: Hozjanum.
Mielec, B., Śmierć. W: A. Muszala (red.) (2007). Encyklopedia bioetyki. Personalizm chrześcijański (s. 544–548). Radom: Polwen.
Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 4 grudnia 2019 r. W sprawie sposobu i kryteriów stwierdzenia trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu. M.P. 2020, poz. 73.
Saint-Maurice, C., Muller, A., & Meynadier, J. (red.) (1998). Ból. Diagnostyka, leczenie i prewencja. Przeł. B. Delorme. Warszawa: Geberthner i S-ka.
Salvoldi, V. (2004). Człowiek nie umiera, rodzi się dwa razy. Godzina naszych narodzin. Przeł. L. Rodziewicz. Kraków: Bratni Zew.
Sanders, M.A. (2007). Nearing Death Awareness: A Guide to the Language, Visions, and Dreams of the Dying. London: Jessica Kingsley Publishers.
