Algorytmizacja komunikacji społecznej w dobie cyfryzacji
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Algorytmizacja komunikacji społecznej w dobie cyfryzacji jest przekształcaniem komunikacji społecznej pod wpływem algorytmów na płaszczyznach uczestników, komunikatów oraz platform cyfrowych, na których komunikacja się odbywa. Algorytm służy usprawnieniu pracy, wykonaniu wielu powtarzalnych czynności w stosunkowo krótkim okresie, co sprawia, że jest on znacznie wydajniejszy od człowieka.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Powszechna algorytmizacja komunikacji społecznej rozpoczęła się w drugiej dekadzie XXI wieku. Sztuczna inteligencja była wykorzystywana głównie do pisania wiadomości sportowych i ekonomicznych. W 2020 roku w dzienniku „Guardian” ukazał się artykuł publicystyczny w całości napisany przez algorytm. Jako autora podpisano GPT-3. Model GPT został udostępniony publicznie w 2022 roku.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Proces algorytmizacji komunikacji społecznej w dobie cyfryzacji można podzielić na kilka kluczowych obszarów: filtrowanie, rekomendowanie i personalizacja komunikacji, algorytmizacja instytucjonalna oraz produkcja treści przez sztuczną inteligencję. Generowanie treści wymaga najbardziej skomplikowanych rozwiązań technologicznych. Rozwijane są chatboty, bazujące na sztucznej inteligencji. Wartość treści produkowanych za pomocą modeli statystycznych jest uzależniona od jakości algorytmu, danych, na których został wyuczony, oraz zapytania, które sformułuje użytkownik.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: W przyszłości wyzwaniami będą: kwestie etyczne, prawne i edukacyjne, związane z algorytmicznym targetowaniem reklam, generowaniem treści, transparentnością algorytmów i cenzurą algorytmiczną.
Downloads
Bibliografia
Bonini, T., & Magaudda, P. (2024). Platformed! How Streaming, Algorithms and Artificial Intelligence are Shaping Music Cultures. London: Palgrave Macmillan.
Diakopoulos, N. (2019). Automating the News. How Algorithms Are Rewriting the Media. Cambridge: Harvard University Press.
Esposito, E. (2022). Artificial Communication. How Algorithms Produce Social Intelligence. Cambridge: MIT Press.
Filiciak, M., & Piwowar, K. (2025). Narrating AI Stories. Algorithms, Artificial Intelligence and Beyond. W: D. Brzeziński, K. Filipek, K. Piwowar, & M. Winiarska-Brodowska (red.), Algorithms, Artificial Intelligence and Beyond. Theorising Society and Culture of the 21st Century (s. 121–136). London: Routledge.
Flasiński, K. (2021). Algorytmy i big data w mediach i dziennikarstwie prasowym. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego.
Górska, A.M., & Jemielniak, D. (2025). AI Racial Bias. Algorithms, Artificial Intelligence and Beyond. W: D. Brzeziński, K. Filipek, K. Piwowar, & M. Winiarska-Brodowska (red.), Algorithms, Artificial Intelligence and Beyond. Theorising Society and Culture of the 21st Century (s. 211–226). London: Routledge.
Ingraham, C. (2014). Toward an Algorithmic Rhetoric. W: G. Verhulsdonck, & M. Limbu (red.), Digital Rhetoric and Global Literacies: Communication Modes and Digital Practices in the Networked World (s. 62–79). Hershey: IGI Global Scientific Publishing.
Kreft, J. (2016). Koniec dziennikarstwa jakie znamy. Agregacja w mediach. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kreft, J. (2019). Władza algorytmów. U źródeł potęgi Google i Facebooka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Matzner, T. (2024). Algorithms. Technology, Culture, Politics. London: Routledge.
O’Neil, C. (2017). Broń matematycznej zagłady. Jak algorytmy zwiększają nierówności i zagrażają demokracji. Przeł. M. Zieliński. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Striphas, T. (2023). Algorithmic Culture Before the Internet. New York: Columbia University Press.
Szpunar, M. (2019). Kultura algorytmów. Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Üçok-Sayrak, Ö. (2022). Urgent Ethical Issues in the Cognitive Enhancement Debate. Digital Totalitarianism. W: M. Filimowicz (red.), Digital Totalitarianism: Algorithms and Society (s. 18–37). London: Routledge.
Young, C. (2022). ‘Good Morning, here’s today’s News’: Delivering News via the Australian Broadcasting Corporation’s Facebook Messenger Chatbot. W: J. Meese, & S. Bannerman (red.). The Algorithmic Distribution of News: Policy Responses (s. 71–89). London: Palgrave Macmillan.
