Bioetyka: przedmiot i metody
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Bioetyka zalicza się do etyk stosowanych (szczegółowych). Jej przedmiotem jest ocena praktycznych zastosowań biomedycyny, w sposób szczególny problemów związanych z biomedycznymi ingerencjami w organizm człowieka.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Początki bioetyki jako odrębnej dziedziny badawczej datuje się na rok 1970. Refleksja natury bioetycznej jest jednak znacznie starsza, sięga czasów Hipokratesa i Claudiusa Galenusa, a jej bezpośrednią poprzedniczką jest etyka medyczna; pierwszy kodeks etyki medycznej powstał w roku 1847. Dalszy rozwój refleksji bioetycznej przebiega proporcjonalnie do nowych osiągnięć w biomedycynie i potrzeby stanowienia prawa.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Ocena ingerencji biomedycznych zależna jest od przyjętej metody uzasadniania słuszności działań i przesłanek antropologicznych. Jeśli bioetykę rozumie się jako rodzaj etyki stosowanej, przyjęte w bioetyce metody będą zasadniczo korespondować z metodami innych etyk stosowanych. Charakterystyczne dla współczesnej bioetyki jest traktowanie jej jako dyskursu – metodą uznania działań za dopuszczalne staje się wówczas osiągnięcie w trakcie dyskusji konsensu.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Przyjmowane założenia mocno polaryzują stanowiska bioetyków w najbardziej kontrowersyjnych kwestiach. Są nadto na tyle fundamentalne, że trudno wyobrazić sobie sytuację, w której bioetycy nagle zaczynają mówić jednym głosem. Znajomość metod i argumentacji ma jednak niebagatelne znaczenie dla prowadzenia racjonalnej dyskusji.
Downloads
Bibliografia
Andre, J. (2002). Bioethics as practice. Chapel Hill: University of North Carolina Press.
Beauchamp, T.L., & Childress, J.F. (1996). Zasady etyki medycznej. Przeł. W. Jacórzyński. Warszawa: Książka i Wiedza.
Boyle, J. (2006). The Bioethics of Global Biomedicine: A Natural Law Reflection. W: H.T. Engelhardt (red.), Global Bioethics. The Collapse of Consensus (s. 300–334). Salem: M & M Scrivener Press.
Cahill, L.S. (2010). Religion and Theology. W: J. Sugerman, & D. Sulmasy (red.), Methods in Medical Ethics (s. 73–90). Washington: Georgetown University Press.
Callahan, D. (2004). Bioethics. W: S.G. Post (red.), Encyclopedia of Bioethics, vol. 1 (s. 278–287). New York: MacMillan Reference.
Clouser, K.D. (1978). Bioethics. W: W. Reich (red.), Encyclopedia of Bioethics, vol. 1 (s. 116–125). New York: The Free Press.
Clouser, K.D., & Gert, B. (1990). A Critique of Principlism. Journal of Medicine and Philosophy, 15(2), 219–236.
Frader, J. (2008). The Significance of Empirical Bioethics for Medical Practice: A Physician’s Perspective. W: L. Jacoby, & L.A. Siminoff (red.), Empirical Methods for Bioethics: A Primer (s. 21–35). Oxford: Elsevier.
Jonsen, A.R., & Toulmin, S. (1989). The Abuse of Casuistry. A History of Moral Reasoning. Berkeley–Los Angeles–London: University of California Press.
Kuhse, H, & Singer, P. (1998). What is Bioethics? A Historical Introduction. W: H. Kuhse & P. Singer (red.), A Companion to Bioethics (s. 3–11). Oxford: Blackwell Publishers.
Pellegrino, E.D. (2008). Toward a Virtue-Based Normative Ethics for Health Professions. W: H.T. Engelhardt, & F. Jotterand (red.), The Philosophy of Medicine Reborn. A Pellegrino Reader (s. 255–280). Notre Dame: University of Notre Dame Press.
Potter, Van R. (1971). Bioethics: Bridge to the Future. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Reich, W. (1993). How Bioethics Got Its Name. Hastings Center Report, 23(6), S6-S7 (Special Supplement).
Sugerman, J., Faden, R., & Boyce, A. (2010). A Quarter Century of Empirical Research in Biomedical Ethics. W: J. Sugerman & D. Sulmasy (red.), Methods in Medical Ethics (s. 21–34). Washington: Georgetown University Press.
Ślipko, T. (1994). Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki. Kraków: Wydawnictwo WAM.
Wildes, K.W. (2000). Moral Acquaintances. Methodology in Bioethics. Notre Dame: University of Notre Dame Press.
