Terapia daremna
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Termin „terapia daremna” (lub „uporczywa”) jest używany w wąskim i szerokim zakresie znaczeniowym. W szkicu przedstawiono cztery definicje: uporczywej terapii Polskiej Grupy Roboczej ds. Problemów Etycznych Końca Życia, terapii fizjologicznie daremnej, terapii medycznie nieskutecznej oraz terapii ilościowo i jakościowo daremnej.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Genezy pojęcia terapii daremnej można upatrywać w starożytności. Istotny wpływ na jego kształtowanie wywarły tradycje hipokratejska i chrześcijańska wraz z doktryną podziału środków medycznych na zwyczajne i nadzwyczajne. Jednakże spór dotyczący sposobu definiowania terapii daremnej rozpoczął się dopiero w późnych latach 80. XX w.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Długotrwała dyskusja o znaczeniu pojęcia terapia daremna nie doprowadziła do uzyskania konsensu godzącego obiektywne kryteria, na podstawie których można by orzekać o rezygnacji z terapii. Powstające spory między lekarzem a pacjentem (zastępcą) postanowiono rozwiązywać, opierając się na proceduralnym podejściu do medycznej daremności.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Rozwiązywanie konfliktów na drodze wielostronnych i wieloetapowych procedur decyzyjnych wyrasta z przekonania, że sporów nie można rozstrzygnąć wyłącznie za pomocą wiedzy medycznej. W Polsce potrzebne są działania szerokiego grona ekspertów prowadzące do wypracowania adekwatnych procedur rozwiązywania sporów opartych na transparentnych i sprawiedliwych kryteriach.
Downloads
Bibliografia
Aghabarary, M., & Nayeri, N.D. (2016). Medical futility and its challenges: a review study. Journal of Medical Ethics and History of Medicine, 9(11).
Aszyk, P. (2006). Granice leczenia. Etyczny problem odstąpienia od interwencji medycznych. Warszawa: Wydawnictwo Rhetos.
Aszyk, P. (2008). Terapia uporczywa – szkic historyczny, Medycyna Paliatywna w Praktyce, 2(3), 86–90.
Bołoz, W., Krajnik, M., Adamczyk, A. i in. (2008). Definicja uporczywej terapii. Konsensus Grupy Roboczej ds. Problemów Etycznych Końca Życia. Medycyna Paliatywna w Praktyce, 2(3), 77.
Bosslet, T.G., Pope, M.P., Rubenfeld, D.G. i in. (2015). An Official ATS/AACN/ACCP/ ESICM/SCCM Policy Statement: Responding to Requests for Potentially Inappropriate Treatments in Intensive Care Units. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine, 191(11), 1318–1330.
Ferdynus, M. (2017). Przedłużanie życia jako problem moralny. Tarnów: Biblos.
Ferdynus, M. (2022). Między uporczywością a daremnością terapii? O przydatności pojęcia terapii uporczywej w etyce medycznej w odniesieniu do postępowania wobec pacjentów terminalnie chorych. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 35(3), 237–261.
Galewicz, W. (2009). Decyzje o zakończeniu życia. W: W. Galewicz (red.), Wokół śmierci i umierania. Antologia bioetyki (s. 9–82). Kraków: Universitas.
Gillon, R. (1997). Etyka lekarska. Problemy filozoficzne. Przeł. A. Alichniewicz & A. Szczęsna. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Kongregacja Nauki Wiary (1980). Deklaracja o eutanazji Iura et bona.
Krajewski, R. (2008). Komentarz do definicji. Medycyna Paliatywna w Praktyce, 2(3), 78.
Schneiderman, L.J., Jecker, N.S., & Jonsen, A.R. (1990). Medical Futility: Its Meaning and Ethical Implications. Annals of Internal Medicine, 112(12), 949–954.
Sgreccia, E. (2012). Personalist Bioethics: Foundations and Applications. Przeł. J.A. Di Camillo & M.J. Miller. Philadelphia: The National Catholic Bioethics Center.
Siewiera, J. & Kübler, A. (2015). Terapia daremna dla lekarzy i prawników. Wrocław: EDRA Urban & Partner.
Szczeklik, W., Krajnik, M., Pawlikowski, J. i in. (2023). Zapobieganie terapii daremnej u dorosłych chorych umierających w szpitalu – stanowisko Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej na Oddziałach Internistycznych. Część 1: chory umierający nieubezwłasnowolniony, niebędący w stanie podejmować świadomych decyzji co do leczenia w sytuacji daremności medycznej stosowanej terapii. Medycyna Praktyczna, 4, 121–140.
Waisel, D., & Truog, R. (1995). The Cardiopulmonary Resuscitation-not-indicated Order: Futility Revisited. Annals of Internal Medicine, 122(4), 304–308.
White, D.B., & Pope, T.M. (2016). Medical Futility and Potentiality Inappropriate Treatment. W: A.J. Youngner & R.M. Arnold (red.), The Oxford Handbook of Ethics at the End of Life (s. 65–86). New York: Oxford University Press.
