Klonowanie

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Klonowanie to proces mający na celu stworzenie genetycznej kopii pierwowzoru, którym może być fragment DNA, komórka lub cały organizm. Stworzenie owcy Dolly za pomocą metody transferu jądra komórkowego pobranego z komórki somatycznej wywołało dyskusję dotyczącą granic ingerencji człowieka w naturę, w szczególności intencjonalnego wpływania na kształt przyszłych pokoleń.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Idea klonowania organizmów z komórek somatycznych po raz pierwszy przedstawiona została w 1938 roku przez Hansa Spemanna i przez długi czas traktowana była niemalże w kategoriach fantastyki naukowej. Postęp naukowy nie tylko ją urzeczywistnił, ale też umożliwił ingerencję w biologiczne podstawy życia na bezprecedensową skalę.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Rozwój techniki klonowania rodzi fundamentalne pytania dotyczące samej techniki klonowania, jej celu, jak i natury klonu. Wszystkie te pytania odnoszą się przy tym do podstawowych wartości, tak jednostkowych, jak i społecznych, stanowiących fundament współczesnych demokratycznych państw prawa.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Wiele zasygnalizowanych w tekście kontrowersji zostało rozwiąza­nych poprzez osiągnięcie konsensusu na arenie ­międzynarodowej. ­Trakta­ty międzynarodowe wprost zakazują klonowania reproduk­cyj­nego, pozosta­wiając jednocześnie możliwość klonowania terapeutycz­nego. Z jednej strony rozdwojenie to dowodzi głębokiej niekonsekwencji, w szczególności braku liczenia się z naturą klonu, z drugiej zaś ukazuje skalę trudności wiążących się z ograniczeniem praktyk będących wynikiem rozwoju biomedycyny, które jednoznacznie naruszają prawa człowieka.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Bartel, H. (2004). Embriologia. Podręcznik dla studentów. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.

Chyrowicz, B. (1999). Klonowanie człowieka. Fantazje – zagrożenia – nadzieje. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Cibelli, J., Lanza, R.P., Campbell, K.H.S., & West, M.D. (2002). Principles of Cloning. San Diego, London: Academic Press.

Cohen, C.B. (2004). The Ethics of Human Reproductive Cloning: When World Views Collide. Accountability in Research: Policies and Quality Assurance, 11(3-4), 189–199.

Habermas, J. (2003). Przyszłość natury ludzkiej. Czy zmierzamy do eugeniki liberalnej?. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Hansson, K., Cederblad, M., Lichtenstein, P., Reiss, D., Pedersen, N., Belderhiser, J., & Elthammar, O. (2008). Individual Resiliency Factors from a Genetic Perspective: Results from a Twin Study. Family Process, 47(4), 537–551.

Kolata, G. (2000). Klon. Dolly była pierwsza. Warszawa: Prószyński i S-ka.

McKinnell, R.G. (1985). Cloning of Frogs, Mice, and Other Animals. Minneapolis: University of Minnesota Press.

Mitcham, C. (2005). Encyclopedia of Science, Technology, and Ethics. Detroit: Macmillan Reference USA.

National Research Council (2002). Scientific and Medical Aspects of Human Reproductive Cloning. Washington: National Academic Press.

Nawrot, O. (2007). Nienarodzony na ławie oskarżonych. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Nawrot, O. (2011). Ludzka biogeneza w standardach bioetycznych Rady Europy. Warszawa: Wolters Kluwer Polska.

Post, G. (2004). Encyclopedia of Bioethics. New York: Macmillan Library Reference.

Scott, C.T. (2008). Czas komórek macierzystych. Krótki wstęp do nadchodzącej medycznej rewolucji. Gliwice: C.K.A.

Sparrow, R. (2009). Therapeutic Cloning and Reproductive Liberty. Journal of Medicine and Philosophy, 34(2), 102–118.

Wilmut, I., Campbell, K., Tudge, C. (2002). Ponowny akt stworzenia. Dolly i era panowania nad biologią. Poznań: Rebis.