Komunikowanie perswazyjne
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Przekonywanie do właściwych zachowań oraz kształtowanie prawidłowych postaw i wartości, a także budowanie świadomości reguł kooperacji i skutecznej komunikacji to zasady trwania grup społecznych i wspólnot ludzi. W tym kontekście komunikacja perswazyjna jest rozumiana jako etyczna forma wywierania wpływu w opozycji do manipulacji jako niemoralnego sposobu w relacjach międzyludzkich i instytucjonalnych.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Ujęcie historyczne zakłada analizy dorobku szeregu badaczy nauk społecznych i humanistycznych, a także inspiracje natury praktycznej. Perswazyjność jako zjawisko znane od starożytności współcześnie dotyczy komunikowania promocyjno-wizerunkowego: reklamy, brandingu i public relations, a także sfery polityki, biznesu, komunikacji społecznej i medialnej.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Literatura przedmiotu podaje jako prymarny podział na trzy podstawowe typy. Perswazja przekonująca polega na poszukiwaniu porozumienia między wszystkimi podmiotami komunikacji i jest bliska negocjacjom. Celem perswazji nakłaniającej (propagandy) jest przekonanie odbiorcy do tez i idei nadawcy komunikatu. Perswazja pobudzająca (agitacja) to realizowanie założeń i intencji nadawcy, co może nosić znamiona działań nieetycznych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Komunikowanie perswazyjne jest niezbędną kompetencją w porozumiewaniu się podmiotów, podejmowaniu działań, negocjowaniu postaw i tworzeniu wspólnot opartych na wartościach. Umiejętność skutecznego komunikowania umożliwia ponadjednostkowe podejmowanie działań i decyzji na poziomie wspólnoty, nie zaprzeczając kreowaniu tożsamości indywidualnej.
Downloads
Bibliografia
Cacioppo, T., & Petty, R.E. (1986). Communication and Persuasion: Central and Peripheral Routes to Attitude Change. New York: Springer-Verlag.
Cialdini, R. (2000). Wywieranie wpływu na ludzi. Teoria i praktyka. Tłum. B. Wojciszke. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Cymanow-Sosin, K. (2020). Perswazyjność w komunikacji wizerunkowej i języku. Kraków: Petrus.
Goban-Klas, T. (2000). Komunikowanie i media. W: Z. Bauer & E. Chudziński (red.), Dziennikarstwo i świat mediów (s. 11–38). Kraków: Universitas.
Hofman, I. (2009). Czy istnieje jeszcze informacja dziennikarska? W: L. Dyczewski (red.), Jaka informacja? (s. 13–23). Lublin: Wydawnictwo KUL.
Lakomy, L., & Lakomy, M. (2016). Współczesne zagrożenia demokracji. Komunikowanie perswazyjne – erystyka. Kraków: Akademia Ignatianum.
Lakomy, M. (2021). Recenzja: Klaudia Cymanow-Sosin, Lokowanie idei w reklamie. Studium analityczno-badawcze na podstawie treści w polskiej wersji serwisu YouTube. Horyzonty Polityki, 12(38), 169–176.
O’Keefe, D.J. (2002). Persuasion: Theory and Research. Thousand Oaks–London–New Delhi: Sage Publications, Inc.
Osika, G. (2005). Perswazja. Charakterystyka procesu. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 33, 2–15.
Papieska Rada Iustitia et Pax (2005), Kompendium Nauki Społecznej Kościoła, http://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_councils/justpeace/documents/rc_pc_justpeace_doc_20060526_compendio-dott-soc_pl.html (dostęp: 14.01.2025).
Pisarek, W. (2014). Symbol, WIZERUNEK, narracja – trzy poziomy perswazji. W: Studia Filologiczne Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, 27, 9–25.
Pratkanis, A., & Aronson, E. (2013). Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie perswazji na co dzień. Tłum. J. Radzicki & M. Szuster. Warszawa: PWN.
Tworzydło, D., & Olędzki, J. (2008). Public relations. Znaczenie społeczne i kierunki rozwoju. Warszawa: PWN.
Wojciszke, B. (2004). Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Zimbardo, P.G., & Leippe, M.R. (2004). Psychologia zmiany postaw i wpływu społecznego. Poznań: Zysk i S-ka.
