Komunikacja naukowa
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
Streszczenie
DEFINICJA POJĘCIA: Komunikacja naukowa traktowana jest jako główny proces systemu socjotechnicznego, dzięki któremu projektowane są nowe badania i powstają nowe wypowiedzi naukowe.
ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Historię komunikacji naukowej przedstawić można w formie kolejnych etapów doskonalenia technologii rozpowszechniania informacji. Jej dotychczasowym zwieńczeniem jest rozwój sieci rozległych i związanych z nimi nowych form komunikowania naukowego.
UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Komunikacja jest niezbędnym elementem działalności naukowej. Badane są dwa zasadnicze problemy komunikacji naukowej: społeczne struktury i procesy nauki, oraz jej trzy zasadnicze funkcje: transfer informacji (rozpowszechnianie i dostęp), walidacja i legitymizacja efektów badań, zarządzanie nauką na podstawie informacji pochodzących z samego systemu komunikacji naukowej (funkcja „naukoznawcza”). Wymienione funkcje realizuje się w komunikacji formalnej i nieformalnej, w których stosowane są odpowiednie środki i narzędzia komunikacyjne. Zasadniczą rolę w rozwoju współczesnej komunikacji naukowej odgrywa Internet, dzięki któremu możliwe było pojawienie się takich nowych zasad finansowania publikowania jak Open Access. Internet umożliwił także szerokie komunikowanie nieprzetworzonych danych badawczych.
REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: System komunikacji naukowej to system socjotechniczny, zawierający interakcje pomiędzy procesami, strukturami, funkcjami i technologiami nauki. Opiera się on na tradycji traktowania nauki jako otwartego fenomenu, dostarczającego korzyści społecznych i ekonomicznych wynikających ze swobodnego przepływu idei i poglądów.
Downloads
Bibliografia
Anderson, R. (2018). Scholarly communication. Oxford: Oxford University Press.
Björk, B., & Korkeamaki, T. (2020). Adoption of the Open Access business model in scientific journal publishing: a cross-disciplinary study. College & Research Libraries, 81(7), 1080–1094.
Borgman, Ch. (2000). Digital libraries and the continuum of scholarly communication. Journal of Documentation, 56(4), 412–430.
Borgman, Ch. (2007). Scholarship in the digital age. Information, infrastructure and the Internet. Cambridge: The MIT Press.
Czerniak, S. (2019). Koncepcja kapitalizmu akademickiego Richarda Müncha. Rekonstrukcja i filozoficzny komentarz. Filozofia i Nauka, 7(2), 227–246.
Lievrouw, L. (1990). Reconciling structure and process in the study of scholarly communication. W: Ch. Borgman (red.), Scholarly communication and bibliometrics (s. 59–69). Newbury Park: Sage.
Meadows, A. (1974). Communication in science. London: Butterworth.
Meadows, A. (1998). Communicating research. San Diego: Academic Press.
Nahotko, M. (2007). Naukowe czasopisma elektroniczne. Warszawa: SBP.
Nowak, P. (2006). Bibliometria, webometria. Podstawy, wybrane zastosowania. Poznań: WN UAM.
Rowlands, I., Nicholas, D., & Huntington, P. (2004). Scholarly Communication in the Digital Environment: What do authors want? Findings of an international survey of authors opinion: project report. London: CIBER.
Sapa, R. (2023). Informacja w komunikacji naukowej: wybrane aspekty. W: I. Hofman (red.), Komunikacja w nauce. Komunikowanie wiedzy. Rola towarzystw naukowych (s. 21–39). Warszawa: Rada Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN.
Sewell, C. (2025). Scholarly communication. An overview. W: D. Baker, L. Ellis (red.), Encyclopedia of Libraries, Librarianship, and Information Science (s. 710–719). Amsterdam: Elsevier.
Widén, G. (2010). New modes of scholarly communication: implications of Web 2.0 in the context of research dissemination. W: B. Dewey (red.), Transforming research libraries for the global knowledge society (s. 133–146). Oxford–Cambridge–New Delhi: Chandos Publishing.
Zuber, M. (2023). Komunikowanie o nauce jako odpowiedź na wyzwania współczesności. W: I. Hofman (red.), Komunikacja w nauce. Komunikowanie wiedzy. Rola towarzystw naukowych (s. 9–19). Warszawa: Rada Towarzystw Naukowych przy Prezydium PAN.
