Mediatyzacja i medializacja

Opublikowano
grudnia 14, 2025

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Mediatyzacja to proces zmiany społecznej, wynikający ze zmian technologii medialnych oraz przemian w sposobach ich użytkowania. Medializacja odnosi się natomiast do postrzegania mediów i technologii medialnych przez użytkowników jako narzędzi przenikających różne aspekty życia społecznego.

ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: W artykule przedstawiono historyczny rozwój pojęcia mediatyzacji oraz ewolucję badań prowadzonych w tym nurcie. Narracja rozpoczyna się od omówienia podstaw teorii mediów, które stanowią fundamenty mediatyzacji. Następnie przybliżono podstawy badań nad oddziaływaniem logiki mediów na instytucje społeczne oraz zróżnicowane cechy mediatyzacji. Szczególną uwagę poświęcono koncepcji głębokiej mediatyzacji oraz wkładowi polskich środowisk akademickich w rozwój studiów nad tym zjawiskiem.

UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: Ta część tekstu oferuje syntetyczne ujęcie zjawiska mediatyzacji. Skupia się na kluczowych kwestiach, takich jak zakres mediatyzacji i jej wartość teoretyczna, trzy podejścia badawcze w ramach tego nurtu, głęboka mediatyzacja oraz końcowy efekt mediatyzacyjny.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: W artykule zaproponowano potencjalne kierunki rozwoju badań nad mediatyzacją w kontekście dynamicznego postępu technologicznego, w tym sztucznej inteligencji. Zidentyfikowano trzy kluczowe problemy badawcze dotyczące mediatyzacji w Polsce, których rozwiązanie mogłoby znacząco podnieść jakość prowadzonych badań w tym obszarze.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Altheide, D.L., & Snow, R.P. (1988). Toward a Theory of Mediation. Annals of the International Communication Association, 11(1), 194–223. DOI: 10.1080/23808985.1988.11678687

Guzek, D. (2019). Mediatizing Secular State: Media, Religion and Politics in Contemporary Poland. Berlin–Bern–Bruxelles–New York–Oxford–Warszawa–Wien: Peter Lang. DOI: 10.3726/b15404

Guzek, D. (2024). Portrayals of Pope Francis’s Authority in the Digital Age: Flicks and Media Discourses, and User Perspectives. Leiden: Brill.

Hall, D., Kołodziejska, M., & Radde-Antweiler, K. (2023). Minority Church­es as Media Settlers. Negotiating Deep Mediatization. London: Routledge.

Hepp, A. (2019). Deep Mediatization. Key Ideas in Media & Cultural Studies. London: Routledge.

Hess, A. (2013). Społeczni uczestnicy medialnego dyskursu politycznego w Polsce. Mediatyzacja i strategie komunikacyjne organizacji pozarządowych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kołodziejska, M. (2018). Online Catholic Communities: Community, Authority, and Religious Individualization. Abingdon: Routledge.

Kopecka-Piech, K. (2023). Demediatisation, Counter-Mediatisation, Media De-Saturation: Studying Media Reversals in Everyday Life. W: K. Kopecka-Piech & G. Bolin (Red.), Contemporary Challenges in Mediatisation Research (s. 175–192). Abingdon: Routledge.

Kopecka-Piech, K., & Sobiech, M. (Red.). (2022). Mediatisation of Emotional Life. Milton: Taylor & Francis.

Leśniczak, R. (2022). Mediatyzacja religii w czasach globalizacji i neoglobalizacji. Wybrane refleksje medioznawcze. Studia Medioznawcze, 4, 1312–1321. DOI: 10.33077/uw.24511617.sm.2022.4.712

Nowak-Teter, E. (2024). How to Reconcile Water and Fire: Social Media Logic and Journalistic Independence. Journalism & Mass Communication Quarterly, 1–26. DOI: 10.1177/10776990241263005

Nowak-Teter, E., & Łódzki, B. (2024). What Makes News Shared on Facebook? Social Media Logic and Content-Related Factors of Shareability. Digital Journalism, 12(4), 451–475. DOI: 10.1080/ 21670811.2023.2218902

Sasińska-Klas, T. (2014). Mediatyzacja a medializacja sfery publicznej. Zeszyty Prasoznawcze, 57(2), 162–175. DOI: 10.4467/2299 -6362PZ.14.008.2329

Schulz, W. (2004). Reconstructing Mediatization as an Analytical Concept. European Journal of Communication, 19(1), 87–101. DOI: 10.1177/0267323104040696

Stępniak, K. (2020). Advertising in Communication of the Catholic Church. The Case of Poland. Central European Journal of Communication, 13(27), 409–425. DOI: 10.51480/1899-5101.13.3(27).6