Wielokulturowe społeczeństwo europejskie?

pdf
Opublikowano
lutego 15, 2023

Streszczenie

DEFINICJA POJĘCIA: Istnienie społeczeństwa europejskiego, jednego, a obejmującego uczestników wielu różnych kultur, jest wysoce problematyczne. Już tytuł eseju ujawnia tę problematyczność, kierując uwagę na złożoność analizowanych zagadnień: nie jedna kultura funduje „społeczeństwo europejskie”, lecz do wielu odwołują się poszczególne jego części.

ANALIZA HISTORYCZNA POJECIA: Poniższe studium analizuje wielodyscyplinarnie zagadnienie społeczeństwa europejskiego oraz jego wielokulturowości, starając się preferować filozoficzny punkt widzenia. Podejmuje ono jednak również refleksję z perspektywy politologicznej, uwzględnia społeczną myśl Kościoła katolickiego w zakresie, w jakim staje się ono przedmiotem jej zainteresowań, a wreszcie przedstawia dawne i współczesne debaty o podstawach integracji społeczeństwa europejskiego i jej zasadniczych kłopotach. Punkt wyjścia analiz stanowią dwa polityczne projekty zjednoczenia Europy: Coudenhove-Kalergiego oraz Schumana, i zarysowywane w nich kształty europejskiego wielokulturowego społeczeństwa.

PROBLEMOWE UJĘCIE POJĘCIA: Filozoficznie fenomenologiczna krytyka sformułowana wobec obu projektów zjednoczenia Europy przez Ericha Przywarę wprowadza w wielozałożeniowy namysł filozoficzny nad Europą, europejskością i europejskim społeczeństwem oraz jego wielokulturowością z pozycji idealistycznych, realistycznych i fenomenologicznych. Społeczna myśl Kościoła katolickiego drugiej połowy XX i pierwszych dekad XXI wieku poszerza ten filozoficzny namysł o jej fenomenologicznie teologiczną refleksję nad Europą i jej kulturowym bogactwem, unaoczniając stojące przed jej społeczeństwem zadania i wyzwania w tym obszarze.

REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I ­REKOMENDACJAMI: Prawno-polityczny ekskurs nie wyczerpuje zagadnienia europejskiego społeczeństwa, stawia natomiast w centrum uwagi krytykę tezy przyjmującej jego istnienie. Namysł nad kilkoma zasadniczymi kwestiami pozwala formułować ogólne wnioski dotyczące aktualnego stanu wielokulturowości tak rozumianego społeczeństwa, jego integracji i problemów z tym związanych.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Benedykt XVI. (2012). Powody do nadziei. Wywiad z Benedyktem XVI z filmu „Dzwony Europy”. L’Osservatore Romano, 12, 17–18.

Böckenförde, E.-W. (1999). Jaką drogą podąża Europa. ­Perspektywy i ograniczenia ściśle ekonomicznej integracji Europy. W: A. ­Dylus (red.), Europa. Drogi integracji. Warszawa: Studium Generale ­Europa, 11–23.

Brague, R. (1999). Europe, la voie romaine. Paris: Gallimard.

Burszta, W.J. (2008). Międzykulturowość – znamię czasów. Kultura Współczesna, 2.

Coudenhove-Kalergi, R. (1923). Pan-Europa, Wien: Pan-Europa-Verl.

Franciszek. (2016). Co się z tobą stało, Europo? Przemówienie podczas uroczystości wręczenia Papieżowi Franciszkowi Nagrody Karola Wielkiego, L’Osservatore Romano, 5(382).

Havel, V. (2012a). Idea europejska nie spadła z nieba. Tłum. J. Stachowski. W: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne (s. 278–285). Warszawa: Wydawnictwo Agora.

Havel, V. (2012b). Ogrzany pokój. Tłum. A. Kaczorowski. W: V. Havel, Zmieniać świat. Eseje polityczne (s. 329–338). Warszawa: Wydawnictwo Agora.

Heinrichs, J. (2005). Demokratiemanifest für die schweigende Mehrheit. Die „Revolution der Demokratie” in Kürze. Varna–Sofia–München–Warschau–Chelmsford: Steno Verlag.

Homa, T. (2013). Obywatelskość. Wybrane europejskie ujęcia filozoficzne i kulturowe. Studium historyczno-hermeneutyczne. Kraków: Akademia Ignatianum – Wydawnictwo WAM.

Huntington, S.P. (2007). Zderzenie cywilizacji. Warszawa: Wydawnictwo Muza.

Jan Paweł II. (1988). Christifideles laici. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II. (1991). Centesimus annus. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.

Jan Paweł II. (2003). Ecclesia in Europa. Watykan: Libreria Editrice Vaticana.

Kant, I. (2005). Odpowiedź na pytanie: czym jest oświecenie. Tłum. T. Kupś. W: I. Kant, Rozprawy z filozofii historii (s. 44–49). Kęty: Wydawnictwo Antyk.

Kielmansegg, P.G. (2015). Wohin des Wegs, Europa? Beiträge zu einer überfälligen Debatte. Baden Baden: Nomos Verlagsgesellschaft mbH & Co.

Koneczny, F. (1935). O wielości cywilizacyj, Kraków: Gebethner i Wolff.

Laclau, E., & Mouffe, Ch. (2007). Hegemonia i socjalistyczna strategia. Przyczynek do projektu radykalnej polityki demokratycznej. Tłum. S. Królak. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.

Maritain, J. (1960). Humanizm integralny. [brak tłumacza]. London: Katolicki Ośrodek Wydawniczy „Veritas”.

Maritain, J. (2005). Christianisme et démocratie. Suivi de Les droits de l’homme. Paris: Desclée de Brouwer.

Papieska Komisja ds. Środków Społecznego Przekazu. (1971). Instrukcja duszpasterska o środkach społecznego przekazu „Communio et progressio”. Pobrane z: https://www.vatican.va/roman_curia/pontifical_councils/pccs/documents/rc_pc_pccs_doc_23051971_communio_en.html (dostęp: 05.07.2022).

Papieska Rada Iustitia et Pax. (2005). Kompendium nauki społecznej Kościoła. Pobrane z: https://www.vatican.va/roman_curia/pontifical _councils/justpeace/documents/rc_pc_justpeace_doc_20060526_compendio-dott-soc_pl.html (dostęp: 05.07.2022).

Przywara, E. (1956). Idee Europa. Nürnberg: Glock und Lutz Verlag.

Schuman, R. (2005). Dla Europy. Tłum. M. Krzeptowska. Kraków: Wydawnictwo Znak.

Schuman, R. (2020). Pour l’Europe. Paris: Éditions Marie B.

Weber, M. (1998). Polityka jako zawód i powołanie. Tłum. A. Kopacki & P. Dybel. Kraków–Warszawa: Wydawnictwo Znak.